Gevelhergebruik

In De HER zijn veelvuldig materialen uit één donorgebouw in Delft hergebruikt. Dit donorgebouw was voorheen een laboratorium van TNO, en moest ruimte maken voor nieuwe woningbouw. De oorspronkelijke architect van dit laboratorium, N3O architecten, is betrokken bij het ontwerpen van De HER. Het schetsontwerp tot en met het uitvoeringsontwerp is door BAM, N3O en de gemeente Rotterdam uitgewerkt.

Een nadere toelichting waarom en hoe het MEC-Lab is hergebruikt vind je in het Doe-boek aan het einde van bouwsteen vier.

Doordat het MEC-Lab reeds in de beginfase van het ontwerpproces bekend was, bood dit de mogelijkheid om te onderzoeken hoe de beschikbare, herbruikbare bouwmaterialen op een nieuwe manier geconfigureerd konden worden. Het doel was een optimale omhulling te creëren voor het programma van De HER. Deze opgave vormde een uitdagende, maar tegelijkertijd plezierige puzzel. Na dit denkwerk werd inzichtelijk dat een significant deel van de bestaande gevelstructuur behouden kon blijven. De overige delen zijn vervolgens geconstrueerd met de vrijgekomen gevelelementen, wat goed mogelijk bleek dankzij de modulaire structuur van de gevel. Op sommige plekken was het noodzakelijk om de hergebruikte bouwmaterialen te bewerken en aan te vullen met nieuw vervaardigde passende elementen.

Uiteindelijk is hergebruikt:
– 866 m2 sandwichpanelen
– 339 m2 vliesgevel
– 398 m2 kozijnen met deuren, ramen en glas

Bij bouwprojecten met onzekerheid over de toe te passen bouwmaterialen, kan er meestal vooraf overleg plaatsvinden met de lokale welstandscommissie. De gemeente had een ontwerp gedeeld met deze commissie, waarbij de donkere panelen van de gevel niet voldeden aan de geldende welstandseisen voor dat specifieke gebied, die juist een witte of lichte kleur voor de gevel vermeldden. Echter, deze donkere gevelpanelen waren afkomstig van hét donorgebouw voor De HER, wat het lastig maakte om een andere kleur te realiseren. De architect van het project bij de gemeente gaf hierover een mondelinge toelichting aan de welstandscommissie. De commissie toonde hiervoor begrip en stemde uiteindelijk in met de donkere gevel.

Adex sleepte de aanbesteding voor de ontmanteling van het MEC-Lab in de wacht. De gemeente Rotterdam financierde de demontage van dit gebouw. Met precisie verwijderde Adex de gevel en bewaarde de elementen buiten conform het plan van gevelspecialist Prince Cladding. Niettemin had dit traject efficiënter verlopen kunnen zijn door betere coördinatie tussen alle stakeholders. Een uitgebreidere beschrijving van het proces en de geleerde lessen is beschikbaar in het Doe-boek, aan het einde van bouwsteen vier.

In De HER zijn alle beoogde gevelmaterialen van het gesloopte pand opnieuw toegepast. Deze materialen zijn nauwgezet voorzien van labels en gemonitord met het oog op hergebruik, met een bevredigend eindresultaat als gevolg.
Echter, door een onvoorzien langdurige opslagperiode was er op de bouwplaats meer reinigings- en reparatiewerk noodzakelijk. Tevens bleek extra sorteerwerk nodig om de correcte panelen aan te brengen. Een waardevolle constatering is dat investeren in een gedetailleerder plan voor demontage en logistiek additionele handelingen kan voorkomen. Zo zou een grondiger identificatie en labeling van het materiaal op de slooplocatie zoektijd hebben bespaard, en een geschiktere opslagfaciliteit had herstelwerkzaamheden kunnen voorkomen. Een investering in een solide plan betaalt zich dus snel terug!

Meer dan de helft van de panelen kon direct opnieuw ingezet worden. De andere helft vroeg om meer aandacht. Dit betrof bijvoorbeeld rechtbuigen, lippen en gaten afdichten en verwijderen van mos en vuil van een lange tijd buiten opslaan. Bij ongeveer vijftien procent zijn significante reparaties uitgevoerd. Slechts tien procent van al het verzamelde gevelmateriaal bleek niet herbruikbaar. Wanneer je de gevel nu ziet, zie je hoe het nette aanpas- en herstelwerk van de gevelbouwer tot een prima resultaat heeft geleid!

Ondanks alle hiervoor genoemde extra uitdagingen, ziet de gevel er alsnog uitstekend uit (al zeggen we het zelf).

Uiteindelijk zijn hergebruikt:
– 95% van het glas
– 90% van de sandwichpanelen
– 15% van het zetwerk (veel moest vervangen worden)
– 98% van de vliesgevel
– 90% van de deuren en kozijnen